سال ۱۳۸۵، سال گاز برای اقتصاد ایران بود. دو قرارداد مهم برای تولید گاز مایع طبیعی و یك توافق مهم برای تحكیم طرح صادرات گاز به هند و پاكستان از تحولات این سال است.
به لحاظ اهمیت سهم گاز در آینده انرژی جهان علاوه بر قرارداد‌های شل و یك شركت مالزیایی، تلاش شركت‌های دیگر اروپایی نیز برای حضور در بازار ایران ادامه یافت.
درحالیكه روزهای پایانی سال ۸۵ می‌گذشت خبر‌هایی در مورد تلاش دو شركت آلمانی و انگلیسی مهم توزیع كننده گاز در اروپا برای مشاركت در طرح‌های گاز ایران منتشر شد.
شركت ای- اون آلمان و شركت سنتریكا از انگلیس به رغم همه موانع داخلی برای حضور در بازار ایران مذاكراتی را برای مشاركت در منابع گاز ایران را آغاز كرده‌اند. برخی گزارش‌ها حتی از توافق اولیه شركت آلمانی برای خرید سالانه ۵/۲ میلیارد متر مكعب گاز در سال خبر دادند.
اهمیت گاز در سال ۸۵ قرار گرفتن طرح تشكیل سازمان صادر كنندگان گاز د ر محور توجه محافل خبری بود. طرح این مسئله از سوی جمهوری اسلامی ایران و حمایت روسیه از آن توجه بسیاری از محافل سیاسی و اقتصادی را به خود جلب كرد.
تحول دیگر كه اواخر سال جدید ایرانی رخ داد و توجه به آن ضروری است انتقال دفتر مركزی شركت بزرگ نفتی‌ هالیبرتون آمریكا از هیوستون آمریكا به امارات متحده عربی است.
این اقدام در شرایطی صورت می‌گیرد كه سیاست رسمی دولت آمریكا كاهش اتكا به نفت خارجی بویژه نفت خاور میانه است. اقدام شركت ‌هالیبرتون از سوی دایو لیزر تلاش برای تحكیم روابط با شركت‌های دولتی نفت كشورهای منطقه عنوان شده است، یك تغییر سیاست جدی در بخش انرژی آمریكاست.

● ۲۰۰ میلیارد دلار قرارداد
به گفته غلام حسین نوذری مدیرعامل شركت ملی نفت ایران امضای قراردادی ۲۰میلیارد دلاری برای تولید گاز مایع طبیعی و صادرات آن با یك شركت مالزیایی، حجم كل سرمایه‌گذاری ایران برای تولید گاز مایع طبیعی به حدود ۲۰۰ میلیارد دلار رسید.
بر اساس این قرارداد كه میان شركت ملی نفت و شركت اس كی‌اس ونچورز مالزی به امضاء رسید، سالانه ۲۰ میلیون تن گاز مایع از میدان‌های گلشن و فردوس در خلیج فارس تولید می‌شود که ۱۰میلیون تن آن به شرکت ملی نفت تحویل داده می‌شود.

● خط لوله صلح
‌در شرایطی كه تحریم و فشار دولت آمریكا در سال ۸۵ ادامه داشت، توافق‌های پیاپی در مورد صادرات گاز به شبه قاره هند و تولید گاز مایع با دو‌شركت اروپایی نیز تهدیدات آمریكا را به چالش كشید.
توافق ۳ كشور پاكستان و هند با ایران در مورد روش تعیین قیمت گاز صادراتی شاید مهمترین رویدادی بود كه رخداد.
در پایان دو‌روز مذاكرات فشرده میان نمایندگان سه كشور نمایندگان هند و پاكستان در جمع خبرنگاران بر اولویت تأمین منابع انرژی پیش از مسایل سیاسی تاكید كردند.
پس از انتشار گزارش‌های خبری در مورد این توافق، برخی نمایندگان دولت آمریكا از عدم حمایت از طرح مورد توافق ایران با دو كشور پاكستان و هند سخن گفتند ولی مذاكرات سه كشور براساس زمان‌بندی‌های مشخص ادامه یافت.
در پی این توافق برخی رسانه‌های گروهی هندی از كاهش قیمت گاز صادراتی ایران خبر دادند ولی حجت الله غنیمی‌فرد نماینده وزیر نفت در مذاكرات هرگونه تخفیف ایران به دو كشور هند و پاكستان را رد كرد و خاطر نشان ساخت، در دور چهارم مذاكرات سه كشور در تهران روش محاسبه قیمت تعیین شد و هیچ قیمت ثابتی مورد توافق طرفین قرار نگرفته است.
خط انتقال گاز ایران كه به شبه قاره هند با عنوان «خط لوله صلح» مشهور شده است ۲۶۷۰كیلومتر طول دارد كه ۱۱۱۵كیلومتر در ایران، ۷۰۵كیلومتر در پاكستان و ۸۵۰كیلومتر آن در هند خواهد بود.
چند روز بعد از این توافق قرارداد دیگری میان شركت ملی نفت و دو شركت اروپایی به بحث محافل خبری در غرب تبدیل شد. قرارداد مقدماتی اجرای تاسیسات تولید روزانه ۳ میلیارد فوت مكعب گاز از فازهای ۱۳ و۱۴ پارس جنوبی به‌عنوان تأسیسات بالا‌دستی قرارداد پرشین ال ان جی با ‌شركت‌های انگلیسی هلندی شل و اسپانیایی رپسول امضاء شد.
یك رویداد مهم دیگر نیز در این سال رخ داد كه اشاره به آن ضروری است و آن اوج گرفتن بحث تشكیل سازمان كشورهای صادركننده گاز است.
بحث تشكیل اوپك گازی از حدود سه سال قبل مطرح شده بود و مجمعی نیز با حضور كشورهای مهم صادركننده گاز تشكیل شد، ولی طرح مجدد این ایده در دیدار ایگور ایوانف رییس شورای امنیت ملی روسیه با مقام معظم رهبری این بحث را در صدر توجه محافل اقتصادی قرار داد.
این امر از این رو از اهمیت بیشتری برخوردار شد كه در زمانی طرح شد كه بحث تامین انرژی كشورهای اروپایی از حساسیت خاصی برخوردار بود و از سوی دو كشور اصلی و دارنده بزرگترین منابع گاز بطور جدی حمایت می‌شد.

● كاهش سهم ژاپن در آزادگان
رویداد مهم دیگر سال ۸۵ كاهش سهم شركت اینپكس ژاپن در میدان نفتی آزادگان پس از چهار سال مذاكرات و سرمایه‌گذاری‌های مقدماتی در این طرح بود.
این طرح در سفر سیدمحمد خاتمی رئیس جمهور وقت كشورمان با امتیاز حق مذاكره ویژه به ژاپن واگذار شد و در مذاكرات طرفین سهم شركت ژاپنی تا ۶۰درصد تعیین شده بود ولی با خروج شركت اینپكس كل سهم این میدان به شركت نیكو واگذار شد و این شركت به عنوان سهامدار اصلی اجرای طرح توسعه میدان بزرگ نفتی آزادگان را به شركت پترو‌ایران به عنوان پیمانكار واگذار كرد.

● پایان كار پارس جنوبی و مشكل تامین مالی
اعلام خاتمه برنامه‌های توسعه پارس جنوبی با پایان مناقصه فازهای ۲۲ ، ۲۳و ۲۴ و آغاز بهره‌برداری از پارس شمالی رویداد مهم دیگر سال ۸۵ بود.
اكبر تركان مدیرعامل شركت نفت و گاز پارس همچنین تلاش بسیاری به خرج داد تا سرمایه مورد نیاز اجرای طرح‌های توسعه این منطقه را از منابع داخلی كه به دلیل تاخیر بانك‌های خارجی راكد شده بود تامین كند.
وی حتی پیشنهاد تشكیل بانك صنعت نفت را نیز ارائه كرد تا این بخش از اقتصاد كشور از یك حامی مالی آشنا با صنعت برخوردار شود. این تلاش با تامین حدود ۲ میلیارد دلار از محل صندوق ذخیره ارزی و حمایت وزیر ‌نفت از پیشنهاد تشكیل نهاد ملی صنعت روبرو شد.
وزیری‌هامانه وزیر نفت از تاسیس بانك صنعت نفت با مركزیت سازمان بازنشستگی شركت ملی نفت برای حل مشكلات سرمایه‌گذاری در این صنعت استقبال كرد و این اقدام را یك حركت مثبت دانست.

● بنزین محور طرح‌های توسعه
محمدرضا نعمت‌زاده در راس شركت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی سیاست تبدیل كشور به یك تولید‌كننده عمده بنزین در منطقه را پی می‌گیرد.
این سیاست بطور قطع با اتكا به بخش خصوصی باید ادامه یابد. در سال۸۵ با امضای قرارداد‌های پیاپی احداث پالایشگاه‌های جدید و اصلاح پالایشگاه‌های موجود با سرعت پی گرفته شد.
امضای قرارداد احداث سه پالایشگاه جدید با سهم مشاركت بالای پنجاه درصد بخش خصوصی در بندرعباس و آبادان از تحولات مهم سال ۸۵ بود. این طرح‌ها به همراه طرح‌های اصلاح تولید ۹ پالایشگاه موجود ظرفیت پالایش كشور را تا سال ۱۳۹۰ به سه میلیون بشكه نفت خام خواهد رساند.

● استقبال از اكتشاف در ایران
یكی از معضلات صنعت نفت ایران قرار داشتن مخازن نفتی موجود كشور در مرحله دوم عمرشان و كاهش تولید نفت است كه علاوه بر اجرای طرح‌های ازدیاد برداشت و افزایش تولید انجام اكتشاف‌های جدید در بخش‌هایی از كشور كه تاكنون طرح اكتشافی در این مناطق انجام نشده است و بخش وسیعی از كشور را شامل می‌شود از راه‌هایی است كه می‌تواند میزان تولید كشور را افزایش دهد.
از این‌رو همایش ۲ روزه معرفی و عرضه میدان‌های نفت و گاز ایران در وین در اوایل سال جدید میلادی برگزار و با استقبال قابل ‌توجه شركت‌های بزرگ نفتی جهان روبه‌رو‌ شد.
در این همایش، ۱۷ بلوك هیدروكربوری برای جذب سرمایه‌گذاران خارجی علاقه‌مند به فعالیت در این حوزه‌ها معرفی شد.
در حاشیه این همایش، غلامحسین نوذری معاون وزیر‌نفت و مدیرعامل شركت ملی نفت ایران اعلام كرد: برخلاف تهدیدات آمریكا و تلاش‌های این كشور، شركت‌های خارجی به‌شدت علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در بخش نفت و گاز ایران هستند.
وی همچنین تولید نفت ایران را در ژانویه سال جاری ۴/۴میلیون بشكه اعلام كرد و تاكید نمود كه این میزان در ‌حال افزایش است.
مدیران شركت‌های بزرگ نفتی غربی نیز كه در این همایش شركت داشتند از ظرفیت‌های بالای اكتشافی در ایران سخن گفته‌اند.
به این ترتیب و در واقع اگر سقوط ایران را در میان دارندگان منابع نفت از مقام سوم به چهارم پس از عراق یا كانادا بپذیریم پس از انجام عملیات اكتشافی در مناطق وسیع كشور برای نفت كه احتمال وجود نفت در آن بسیار زیاد است شاید این رتبه بار دیگر به سطح قبلی و یا بالاتر باز گردد چرا كه عربستان و روسیه احتمال اكتشاف جدیدی ندارند و منابع موجود با سرعت در حال برداشت هستند.
در ‌این همایش همچنین مسئله قرارداد‌های جدید بیع متقابل نیز به صورت جدی مطرح شد.

● قیمت نفت و بنزین
سال۸۵ با نوسان‌های فراوان قیمت نفت دست به گریبان بود. قیمت‌ها به سطح بی‌سابقه‌ای نیز رسید و عوامل سیاسی نقش مهمی در رشد قیمت‌ها به نزدیك ۸۰ دلار داشت. به رغم تاثیر عوامل سیاسی ولی بیش از همه عوامل عرضه و تقاضای نفت نقش پایدار را در بازار نفت دارد.
نوسانات سیاسی آثار كوتاه‌مدت و نا‌پایداری بر قیمت نفت دارند ولی عوامل اقتصادی موثر بر عرضه و تقاضا بیش از دیگر عوامل بر قیمت تاثیر دارد و این تاثیر پایدار و دائم است.
بنابراین تحولات سیاسی بیش از همه برای دلالان بازار مهم است و تحولات اقتصادی برای صاحبان و مصرف‌كنندگان منابع. البته اگر تحولات موثر سیاسی پایدار و طولانی مدت باشند نیز می‌توانند نقش طولانی در روند بازار داشته باشند ولی این تاثیر به میزان عوامل اقتصادی نیست.
در سال ۸۵ درآمد حاصل از فروش نفت ذخایر ارزی كشور را افزایش داد ولی این افزایش با تورم ناشی از افزایش قیمت كالا‌های وارداتی بویژه بنزین مانند خوره به جان مازاد در آمدهای نفتی افتاد.
از این رو تلاش‌ها برای كاهش هزینه واردات بنزین در سال ۸۵ آغاز شد و محور این تلاش‌ها در لایحه بودجه سال ۸۶ خود را نشان داد كه تردید‌ها در تصمیم‌گیری برای قیمت بنزین را در مجلس دامن زد.
دولت در لایحه خود با پیشنهادی دوپهلو بدون زمان‌بندی و قیمت مشخص تلاش كرد به شعار‌های كاهش قیمت‌ها پایدار بماند.

نظر

نوشته شده توسط ميهمان در 2009-02-01 01:22:00 خیلی بد بود

نوشته شده توسط ميهمان در 2008-08-20 04:45:15

نوشته شده توسط ميهمان در 2008-05-21 05:01:18

نوشته شده توسط ميهمان در 2007-12-28 11:25:27

ارسال نظرات
نام :	ميهمان
عنوان :
يادداشت :

Powered by AkoComment 2.0 !
Developed By Mambolearn.Com